Hockey

Hockey is vooral door Engelse scholen en universiteiten gegroeid

Op veel Engelse scholen en universiteiten was hockey belangrijk.

Hockey zoals we dat nu kennen, heeft zijn wortels in de middeleeuwen, maar de moderne vorm van hockey is in de 19e eeuw in Engeland ontstaan.

In de vroege geschiedenis werd een soortgelijk spel gespeeld met een bal en een kromme stok. Er zijn referenties naar spellen die lijken op hockey uit de tijd van de Grieken en Romeinen, maar de directe voorouder van het moderne hockey wordt vaak 'shinty' genoemd in Schotland, 'hurling' in Ierland en 'bandy' in Engeland. Deze spellen werden gespeeld volgens lokale regels en tradities, en waren vaak ruw van aard.

De standaardisering van hockey vond plaats in de tweede helft van de 19e eeuw. In 1861 werd de eerste hockeyclub opgericht, Blackheath in Londen. Niet veel later, in 1875, werd de eerste nationale bond gevormd: de Hockey Association. Deze organisatie stelde formele regels op voor het spel, wat een belangrijke stap was in de ontwikkeling van hockey als georganiseerde sport.

Hockey werd snel een populaire en Olympische sport

Onderschrift

Hockey werd snel populair in het Britse onderwijssysteem, vooral bij openbare scholen en universiteiten. Dit hielp bij de verspreiding van het spel over de hele wereld, met name in de landen van het Britse Rijk.

In 1908 maakte hockey zijn Olympische debuut in Londen, wat de internationale status van het spel verder versterkte. Engeland heeft sindsdien een prominente plaats ingenomen in de internationale hockeyscene, zowel qua prestaties als in de ontwikkeling van het spel.

Het Engelse hockey heeft een sterke competitieve structuur met competities voor alle leeftijden en vaardigheidsniveaus, van schoolteams tot professionele clubs. De sport heeft zich ook ontwikkeld op het gebied van gendergelijkheid, met zowel mannen- als vrouwenteams die nationaal en internationaal concurreren.

De geschiedenis van hockey in Engeland laat zien hoe een lokaal tijdverdrijf kan evolueren tot een wereldwijd gespeelde en gerespecteerde sport. Het blijft een belangrijk onderdeel van de Engelse sportcultuur.

Hockey en lijfstraf zijn gegrondvest in traditie

Hockey was op de kostscholen een belangrijke manier om discipline en hiërarchie te bevorderen.

In de 19e eeuw waren Engelse kostscholen belangrijke instituten voor de sociale en morele vorming van de jonge elite van het land. Sport speelde hierin een cruciale rol. Het werd gezien als een middel om discipline, karakter en teamgeest te ontwikkelen. Hockey, zoals andere sporten, werd geïntegreerd in het schoolprogramma om deze waarden bij te brengen.

De introductie van hockey op kostscholen kwam voort uit de behoefte aan fysieke oefening en de overtuiging dat sport het karakter vormde. Het spel werd vaak gespeeld in de koudere maanden, als alternatief voor cricket, dat in de zomer werd gespeeld. Hockey bood een goede fysieke uitdaging en bevorderde het leren van samenwerking en fair play. Bovendien hielp het bij het creëren van een collectieve identiteit onder de studenten.

Hockey hielp bij de vorming van de elite

Onderschrift

Leerlingen werden aangemoedigd om zich aan de regels van het spel te houden, wat een gevoel van discipline bevorderde. De strikte hiërarchieën en regels binnen de kostscholen werden weerspiegeld op het sportveld, waar leerlingen leerden om leiderschap te tonen en tegelijkertijd te luisteren naar de aanwijzingen van hun aanvoerders en coaches. Als er gecorrigeerd moest worden was straf op de billen de eerste keuze.

Sportprestaties werden vaak gezien als een teken van moraliteit en superioriteit. Succes op het sportveld was niet alleen een persoonlijke of teamtriumf maar ook een trots voor de school. Kostscholen stimuleerden wedstrijden tegen elkaar, en hierdoor ontwikkelde zich een netwerk van schoolcompetities, wat bijdroeg aan de standaardisering van de regels en het verder verspreiden van het spel.

Deze praktijken op kostscholen hielpen bij het vormen van de sociale en sportieve elites van Engeland, en hebben indirect bijgedragen aan de verbreiding van hockey als een georganiseerde sport over de hele wereld. Het idee dat sport een integraal onderdeel is van onderwijs en persoonlijke ontwikkeling is een nalatenschap die nog steeds te zien is in de sportfilosofie van vandaag.

Hockey en lijfstraf zijn gingen vanaf het begin samen

Op veel Engelse kostscholen was hockey belangrijk, inclusief het gebruik van billenkoek daarbij.

Hockey is één van de sporten die een belangrijke rol innamen op de traditionele kostscholen voor de besten. Vooral in het lente-trimester domineerde hockey het sportleven op scholen als Eton. Omdat gedurende die periode lijfstraf een normaal onderdeel op deze kostscholen was, is ook hockey met lijfstraf geassocieerd. De vrijdag was daarvoor speciaal gereserveerd.

Op Eton College, de meest vooraanstaande kostschool voor jongens in Engeland, gebeurde dat tot 1964 met een roe op de blote billen. Dat gebeurde in het openbaar in de bibliotheek. Het is wel voorgekomen dat de Head Master 80 jongens op één dag in het openbaar met de roe gaf. In 1964 werd de roe vervangen door een rietje (cane). Jongens die gestraft werden kregen in beslotenheid een caning, maar nog wel steeds op de blote billen. Vanaf 1970 mochten de jongens hun broek aanhouden. Vanaf 1980 werd lijfstraf op Eton minder gebruiikt tot het in 1984 voor het laatst werd toegepast.

Veel Engelse kostscholen volgden het voorbeeld van Eton

Onderschrift

In de periode tot 1950 werd de standaard zoals gevestigd door de meest prestigeuze school, Eton, door veel Engelse kostscholen nagevolgd, met hier en daar een accentverschil. Dat gold zowel voor kostscholen voor jongens als voor meisjes. Wel of niet christelijk, het basisidee was dat overtredingen gestraft moesten worden en dat gebeurde over het algemeen op de billen. De gedachte dat een pak op de billen nadelig zou kunnen zijn bestond eigenlijk niet. Door het gebruik van straf op de billen werden de positieve effecten van het sporten juist versterkt.

In de periode tot 1950 werd dit voorbeeld van de meest prestigeuze school door veel Engelse kostscholen nagevolgd, met hier en daar een accentverschil. Dat gold zowel voor kostscholen voor jongens als voor meisjes. Wel of niet christelijk, het basisidee was dat overtredingen gestraft moesten worden en dat gebeurde over het algemeen op de billen. De gedachte dat een pak op de billen nadelig zou kunnen zijn bestond eigenlijk niet. Door het gebruik van straf op de billen werden de positieve effecten van het sporten juist versterkt.

Na 1950 werd het gebruik van lijfstraf op de billen steeds minder en uiteindelijk afgeschaft. Sommige scholen zijn echter zo lang mogelijk doorgegaan tot het niet meer mocht.

Ondeugende meisjes of jonge vrouwen kregen op hun billen

Onderschrift

Als het op sport aankwam, was voor meisjes meestal minder te kiezen als voor jongens. Als buitensport hadden de scholen vaak hockey als één van de weinige mogelijkheden. Zoals wel vaker zijn juist de docenten op het gebied van lichamelijke oefening het meest bereid om fysiek straf te geven.

Er zijn veel verhalen op forums van herinneringen aan strenge docenten op kostscholen die voor relatieve kleinigheden de aan hun zorgen toevertrouwde meisjes een lesje wilde leren.

Hoe preuts de Victoriaanse tijd ook was, het was ook een tijd dat eigenlijk iedereen het erover eens was dat er maar één manier was om een meisje of een jonge vrouw te straffen, en dat was op haar blote billen. Een ondeugend meisje ging over de knie voor een pak op haar blote billen, of moest krom staan voor rietje of roe. Dit was hetzelfde voor alle sociale klassen. Of je nu een meisje in huishoudelijke dienst was of een dochter was van goede komaf. Of je nu als vrouw in het leger zat of als verpleegster werkt in een ziekenhuis. Zelfs voor de prinses aan het hof gold: als je straf had verdiend kreeg je dat op je blote billen. Dat gold dus ook zeker voor de kostscholen, waar er bovendien nog weinig sociale controle was en de docenten de vrije hand hadden.

De strenge sportdocent was het ergste

Bij de hockeytraining werd wel eens straf gegeven.

In vrijwel alle herinneringen waren de sportdocenten dan de ergste.

Voor de uitblinkers en degenen die de lieveling waren van de docent of coach viel het wel mee.

Veel meisjes (en jongens trouwens ook) hebben minder prettige herinneringen aan de sportlessen vroeger op school. Het was rechtlijnig “wie niet horen wil moet maar voelen”. De coach liet er geen misverstand over bestaan dat sport een fysieke bezigheid was. In een cultuur waar straf op de (blote) billen de norm is, was het voor de meisjes tijdens de hockeytraining duidelijk dat de coach maar heel weinig aanleiding nodig had om één of meerdere meisjes rode billen te bezorgen.

Hockey en billenkoek waren deel van het kostschoolleven

Voor kostschoolmeisjes was hockey een belangrijk deel van het leven.

In de traditie van de kostscholen is teamsport belangrijk. Het belang ligt dan niet in het feit dat het een aangenaam tijdverdrijf is, maar in wat er geleerd kan worden. Naast speltechniek, tacktiek en uithoudingsvermogen gaat het dan om meer mentale zaken. Doorzettingsvermogen, inzet, teamgeest, wil om te winnen en sportiviteit. Niet te vergeten: zelfbeheersing. In het heetst van de strijd je zelfbeheersing verliezen is misschien begrijpelijk maar ‘not done’, zeker niet binnen de Engelse traditie. Menig meisje dat ‘per ongeluk’ een tegenspeelster een lel met een stick verkocht heeft daarvoor moeten boeten. In zo’n situatie ging de driftkop meestal direct over de knie.

De voorliefde voor hockey als sportbeoefening, educatief middel en vrijetijdsbesteding voor (kost-)schoolmeisjes, werd door de Engelsen ook naar hun kolonies gebracht. In landen als India en Pakistan werd hockey zodoende een vooraanstaande sport. Er zijn op fora herinneringen te vinden van meisjes die vroeger op school aan hockey hadden gedaan en waarbij lijfstraf op de billen met de hand of een rietje regelmatig voorkwam.

Sport zit vol emoties

Onderschrift

Sport is niet alleen een fysieke aangelegenheid, maar ook een emotionele. Dat laatste geld al voor de toeschouwers en de fans, laat staan voor de spelers zelf.

Sport zonder bevlogenheid, verbintenis en emotie is saai en dood.

Het geldt aan de positieve en aan de negatieve kant, het winnen en verliezen. De korte en lange termijn is belangrijk. De korte termijn: een wedstrijd. Iedere wedstrijd moet een winnaar en een verliezer hebben, Als het laatste fluitsignaal geklonken heeft is er één team dat juicht en het andere treurt. Maar dat went en waarschijnlijk vlakken die emoties af. De lange termijn: het seizoen. Kampioen worden, promoveren of degraderen. Dat is waar het allemaal om draait. Onderweg kom je dan natuurlijk de hoogtepunten tegen. De speciale, veelbetekenende wedstrijden die je niet mag verliezen. De moment waarop gescoord moet worden. En dat gebeurt. Of niet.

Voldoening na succes

Door goede voorbereiding zijn mooie resultaten te bereiken.

De voldoening die je, samen met je team, kunt hebben als het goed gegaan is liggen vaak vlakbij de teleurstelling dat het niet gelukt is. Het is altijd zuur als het misgaat terwijl dat relatief eenvoudig was om te voorkomen. Achteraf terugkijken en elkaar de schuld geven heeft geen zin. Je goed voorbereiden helpt meer. Straf helpt daarbij. Misschien geen populaire gedachte, maar wel een feit.

Stel je voor dat het op cruciale moment misgaat op onderdelen waarbij van te voren gesteld is: “als je dat doet krijg je straf”. Een eenvoudig voorbeeld: sticks. Het zou kunnen zijn dat een meisje vaak onnadenkend is en de bal toch probeert te spelen terwijl hij te hoog is. De beste manier om te voorkomen dat ze dit doet is als ze weet dat ze daar straf voor krijgt en dat wellicht in het verleden ook een paar keer daadwerkelijk meegemaakt heeft. Alle andere mogelijkheden zijn niet meer dan een slap aftreksel hiervan. Voor meiden is de beste straf nou eenmaal een pak op de billen.

Een hecht team ontstaan niet zomaar

Strakke discipline leidt tot een hecht team.

Het leuke van een teamsport is dat je het in een team doet. Een team is wat anders dan een groepje mensen die op hetzelfde moment met hetzelfde bezig is. Het hebben van een gemeenschappelijk doel en de bereidheid om voor elkaar en dat doel offers te brengen is een belangrijk ingrediënt voor de ontwikkeling van een krachtig team. Er moet een intensief gevoel zijn van “het gaat niet om mij, maar om ons en ons doel”.

Teambuilding kan door veel activiteiten en spelletjes worden bevorderd. Er zijn echter twee factoren die het meeste bijdragen, en het gebruik van ouderwetse straf kan daar veel positiefs aan toevoegen:

bedreigingen en ellende van buitenaf
een goede teamorganisatie

Door beproevingen en een goede coach wordt een team sterk

Onderschrift

Als een team samen voor beproevingen heeft gestaan en deze heeft overwonnen, is dat een herinnering die voor altijd zal blijven.

Mensen die aan survival trainingen hebben, militairen, etc, ze weten het allemaal: er is niets wat zo hecht een team smeed als door een dal gaan en samen pijn leiden.

Een goede coach kan voor een team eenzelfde rol vervullen. Dat lukt niet door één van de teamleden te zijn, maar juist door er duidelijk boven te staan. De zelfgekozen externe bedreiging te zijn.

Onsportief gedrag afstraffen

Gemene overtredingen en overdreven theater kunnen prima met billenkoek afgestraft worden.

Heel veel meiden die succesvol zijn in sport hebben herinneringen aan bepaalde trainers.

De beste trainers waren niet degenen die met alle winden mee waaiden, maar degenen die streng, duidelijk en met oog voor de realiteit optraden.

Als er tijdens een training of tijdens een wedstrijd iets gebeurde dat niets met sportief spel te maken heeft, doet hij achteraf niet alsof er niks gebeurd is.

Iemand die zich schuldig maakte aan een gemene overtreding of overdreven theater speelde om de scheidsrechter te beïnvloeden kon dan later rekenen op een indringen gesprek. Een ook meer dan een gesprek alleen. Als het duidelijk is dat een pak billenkoek verdiend is, mag dat ook volgen.

Door straf op de billen oerkracht mobiliseren

Onderschrift

Op het moment dat een trainer oeroude bewezen methoden kan gebruiken zoals een goed pak billenkoek, kunnen ook oeroude krachten in meiden worden gemobiliseerd. Alles wordt dan alleen maar beter.

Ook vroeger is er nog nooit een hockeymeisje of een team dood gegaan omdat ze voor straf op hun billen kregen. Maar het had wel indrukkend veel effect!

Uiteraard moet het team het willen (dat is tegenwoordig wel een vereiste) en de coach het kunnen (en dat is niet voor iedereen weggelegd). Wat je ervoor terugkrijgt is de investering en de korte momenten van pijn meer dan waard.

Solidariteit binnen het team

Soms is straf een logische remedie.

In sport gaat het niet om trainingen en wedstrijden alleen, er moet ook veel georganiseerd en afgestemd worden. Van bardienst, afmeldingen en aflastingen, invallers regelen tot het organiseren van trainingen en activiteiten en het opruimen na afloop van de activiteiten.

Het is zeer irriterend en slecht voor de teambuiding als teamleden hier geen rekening mee houden, bijvoorbeeld door zich niet af te melden of in verband met de regen maar niet op een training te verschijnen. Dit is voor degenen die wél verschijnen frustrerend en bovendien is de training nog eens minder waardevol geworden ook. Het wordt daardoor eenvoudiger om een volgende keer ook weg te blijven. Een negatieve ontwikkeling.

Consequenties als je het team in de steek laat

Soms is straf een logische remedie als een speelster het team in de steek laat.

Een logisch remedie is heldere afspraken en heldere consequenties. Straf dus. Een team waarin de leden weten dat te laat afmelden of zonder goede reden niet verschijnen op een training not done is, is automatisch sterker, hechter en beter geoefend. De wetenschap dat je vervelende straf krijgt als je het toch doet is een eenvoudige manier om dit te bewerkstelligen. Dit moet je uiteraard samen als team en met de instemming van iedereen afspreken. Historisch gezien is dan een pak op de billen de beste straf.

Nederland hockeyland

Nederland heeft een hockey-traditie op topniveau.

Nederland is absoluut een topland als het gaat om hockey. Hoewel de mannen ook verdienstelijk presteren, zijn het vooral de vrouwen die internationaal veel respect hebben.

In 2006 behaalden ze goud op het wereldkampioenschap in Madrid, in 2008 goud op de Olympische spelen in Peking en in 2009 goud op het Europees kampioenschap in Amstelveen. Maar daarna wordt het stiller. Grote successen blijven vooralsnog uit, tot de Olympische spelen van 2012. Het feit dat alle leden van dat team samen een tattoo als herinnering hebben laten zetten, geeft aan dat deze meiden ook wel tegen een beetje pijn konden.

Nederlands dameshockey heeft een traditie van ongewoon zijn. Waar andere toplanden doorgaan met oefenen tot je erbij neervalt, had het Nederlandse team in het verleden een sfeer van openheid, brutaliteit en ogenschijnlijke rommeligheid.

Alles draait om hard trainen en de mentale toestand

Onderschrift

Een voorbeeld is het inzetten van de sportpsycholoog Rico Schuijers, die zich richt op het bereiken van een ideale prestatie toestand. Ook volgens Rico is hard trainen essentieel, met name trainen op dingen die je niet goed kunt. In aanvulling daarop gaat het vooral om de mentale toestand. Het maken van de punten die tellen op momenten dat het er cruciaal toe doet.

De bereidheid om een beetje pijn te accepteren

De bereidheid om een beetje pijn te accepteren is belangrijk voor succes.

In de topperiode was er bereidheid om out of the box te denken, ook als het even een beetje pijn doet. Een voorbeeld was dat de hockeymeisjes in China na wedstrijden en trainingen 10 minuten in ijswater moesten zitten om sneller te herstellen van de enorme hitte en hoge luchtvochtigheid. Dat doet echt pijn, maar het werkte.

Een stelling van Marc Lammers is dat je niet elke verandering zelf moet aanbrengen, maar dat het helpt om er een autoriteit van buitenaf bij te halen. Waarschijnlijk zal hij dat niet zo bedoeld hebben, maar het is ook een reden waarom de Daphne Methode goed werkt.

Als goede resultaten uitblijven is er ruimte voor verbetering. Dat is een waarheid waarover je niet van mening kunt verschillen.

Gezien de bereidheid (in ieder geval: in het verleden) om ongewone dingen toe te passen, gezien de waardering voor een autoriteit van buitenaf en gezien de bereidheid om een beetje pijn voor het goede doel te accepteren) is het zeker te hopen dat de hockeymeiden de durf hebben om ouderwetse straf in de trainingsaanpak te integreren.

Juist bij sterke, levenslustige en zelfverzekerde meiden kan de mogelijkheid en de realiteit van een stevig pak op de billen net het cruciale verschil forceren. Dat is maar al te vaak in het verleden gebleken.

We wensen de coach en de speelsters van de Nederlandse damesselectie veel succes.

Als je verder wilt komen en denkt dat billenkoek daarbij kan helpen: